Boeing 737 Head-up Guidance (HGS/HUD) Sistemleri Bölüm 4 – HGS-4000 Sembolojisi ve HGS Modlarının Kullanımı (AIII, IMC, VMC vs.) [TASLAK]

YAZI TASLAK HALİNDEDİR

Bu yazı dizisi hakkında:

Bu yazı dizimizde, Boeing 737 CL/NG/MAX uçaklarında kullanılan baş üstü rehberlik sistemleri ve baş üstü göstergeleri [Head-up Guidance System (HGS)] – [Head-up Display (HUD)] sistemlerinin neler olduğu, hangi elemanları içerdiği ve bunların nasıl kullanıldığı, sembolojisi ve uçuş prosedürleri anlatılacaktır. Ayırca gelişmiş görüntüleme sistemleri (EVS/EFVS) hakkında da bazı bilgiler verilecektir. Yalnız, HUD ve EVS/EFVS sistemlerinin kullanımının kalkış ve iniş minimalarına ne kadar etki ettiği [Aerodrome Operating Minimums (AOM)], bu yazı dizisi dışında farklı yazılarımızda anlatılacaktır.

Bölümler:

1. Giriş
2. BAE Systems HUD Özellikleri ve Kullanımı
3. Rockwell Collins HGS-4000 – Genel Özellikleri
4. Rockwell Collins HGS-4000 – Semboloji ve HGS Modlarının Kullanımı
5. Flight Dynamics HGS-2300/2350 Farklılıkları
6. Rockwell Collins HGS-6000 Farklılıkları
7. HGS-4000E ve EVS-3600 Gelişmiş Görüntüleme Sistemleri

---

HGS-4000 Modlarla İlgisiz Sembolojilerin Özellikleri:

Giriş:

HGS-4000 HUD sembolojisi, genel olarak uçağın PFD/ND sembolojisine benzemekle birlikte bazı kullanışlı ek özellikler de barındırmaktadır. Doğrudan belirli HGS modlarıyla ilişkili sembolojiler de ilgili başlıkların altında yer almaktadır. Yazının sonundaki “Ekler” bölümünde de tam semboloji listesi ve modlara göre görünme durumları yer almaktadır.

NOT: Bazı sembolojiler opsiyonel özelliktir. Opsiyonel özelliklerin tam listesini, “Bölüm 3 – HGS-4000 Genel Özellikleri” yazısında bulabilirsiniz.

HUD Örneği:

Konformal İfadesinin Anlamı:

Bir gösterimin, gerçek dünyadaki referansla (örneğin ufuk, pist, hedef) geometrik olarak örtüşmesi, yani pilotun baktığı dış çevreyle aynı konum ve açı ilişkisini koruyacak şekilde hizalanmasını ifade eder.

Sembolojiler ve Özellikleri:

Aircraft Reference Symbol:

Yer aldığı modlar: | PRI ✓ | AIII ✓ | IMC ✓ | VMC ✓ | UA ✓ |

• Aircraft Reference symbol, yaygın olarak boresight symbol olarak da adlandırılır ve uçağın projekte edilmiş merkez hattını (boresight) temsil eder. Sembolün üst orta noktası (üstteki V’nin tepe noktası), gerçek boresight noktasıdır.
• Aircraft Reference symbol, göstergede dikey merkezinin 7° üzerinde, sabit bir konuma yerleştirilmiştir. Diğer gösterilen sembollerin aksine, herhangi bir sensör veya ekipman girdisine bağlı değildir. Gösterim, geleneksel tutum (attitude) göstergelerindeki uçak sembolüne benzer şekilde çalışır ve HGS enerjili ve normal çalışır durumdayken her zaman mevcuttur.
• Unusual Attitude (UA) display modunda, Aircraft Reference symbol, daha büyük bir Unusual Attitude Display’e imkân tanımak amacıyla ekranın merkezine sabitlenmiştir ve konformal değildir.

Horizon Line:

Yer aldığı modlar: | PRI ✓ | AIII ✓ | IMC ✓ | VMC ✓ | UA ✗ |

• Horizon Line, Aircraft Reference symbol’e göre görüntülenir ve uçağın mevcut pitch ve roll tutumuna bağlı olarak konumlandırılır. Horizon Line’ın, Aircraft Reference symbol’ün boresight’ına göre dikey konumu, yunuslama tutumunu gösterir. Horizon Line, boresight ile çakıştığında, uçak yatay (0°) yunuslama tutumundadır.
• Yatış tutumu ise, Horizon Line’ın Aircraft Reference symbol’e göre sola veya sağa yatık olarak gösterilmesiyle ifade edilir. Aircraft Reference symbol, uçağın uzatılmış merkez hattını (boresight) temsil edecek şekilde mekanik ve elektronik olarak konumlandırıldığından, Horizon Line uçağın yunuslama ve yatış tutumuna göre gerçek dünya ufku ile konformal durumdadır.

• NOT: Dünya’nın eğriliği nedeniyle Horizon Line, yalnızca 0 ft AGL’de fiziksel ufuk ile hizalıdır. Uçağın irtifası arttıkça, Horizon Line ile ufuk arasında bir ayrışma görülür (özellikle 2500 ft AGL üzerindeki irtifalarda daha belirgindir). Seyir irtifalarında, Horizon Line ile ufuk arasında önemli bir mesafe oluşabilir. Bu fark, Horizon Line’ın konumlandırılmasında bir hata olarak yorumlanmamalıdır.

Pitch Scale (Normal):

Yer aldığı modlar: | PRI ✓ | AIII ✓ | IMC ✓ | VMC ✓ | UA ✗ |

• Pitch Scale, Horizon Line’ın hem üstünde hem de altında gösterilir. Ölçek, −20° ile +25° arasında 5 derecelik artışlarla, ±30° ile ±90° arasında ise 10 derecelik artışlarla düzenlenmiştir. Her bir pitch line’ın uçlarında, Horizon Line yönünü “işaret eden” dikey bir tic mark bulunur ve ilgili pitch değeri ile etiketlenmiştir. Sürekli (solid) pitch line’lar pozitif pitch açılarını, kesikli (dashed) pitch line’lar ise negatif pitch açılarını temsil eder. Pitch attitude, Aircraft Reference symbol’ün Pitch Scale’e göre konumuna bakılarak belirlenir.

Pitch Scale (Compressed):

Yer aldığı modlar: | PRI ✓ | AIII ✓ | IMC ✓ | VMC ✓ | UA ✗ |

• Uçağın attitude’ü, Horizon Line veya Flight Path symbol’ün konformal olarak gösterilemeyeceği bir duruma geldiğinde, bu sembollerin ekranda kalabilmesi için Pitch Scale sıkıştırılır (display compression). Gösterim artık gerçek dünya ile konformal olmasa da, bu semboller arasındaki konumsal ilişki birbirlerine göre korunur. Display compression, bazı Pitch Scale çizgilerinin ekrandan kaldırılmasına da neden olabilir.
• Pitch Scale conformal olmadığında, attitude’ün yorumlanmasını kolaylaştırmak amacıyla bir chevron gösterilir. Pitch attitude’e bağlı olarak (pozitif veya negatif pitch), aşağıyı gösteren bir chevron (pozitif pitch attitude) ucu 30° pitch line üzerinde olacak şekilde yerleştirilir; yukarıyı gösteren bir chevron (negatif pitch attitude) ise ucu −20° pitch line üzerinde olacak şekilde yerleştirilir.

TOGA Pitch Target Line:

Yer aldığı modlar: | PRI ✓ | AIII ✗ | IMC ✗ | VMC ✗ | UA ✗ |

• Aşağıdaki tüm koşullar sağlandığında TO/GA Pitch Target Line görüntülenir:
  • Yer hızı 65 knot’tan büyükse
  • Flight Director TO/GA modu aktifse
  • 10°’den büyük bir pitch komutu alınmışsa
• Kalkış koşusu sırasında TO/GA Pitch Target Line, başlangıçta ekranın üst kısmına sabitlenmiş yatay kesik bir çizgi olarak gösterilir. Rotasyon sırasında pitch tutumu arttıkça, Aircraft Reference Symbol’e göre dikey konumu, Flight Director tarafından sağlanan pitch komutuna karşılık gelecek şekilde ayarlanır.
• Pitch up komutunda TO/GA Pitch Target Line, Aircraft Reference Symbol’ün üzerinde konumlandırılır; pitch down komutunda ise Aircraft Reference Symbol’ün altında konumlandırılır. Komut, Aircraft Reference Symbol’ün TO/GA Pitch Target Line üzerine getirilmesiyle karşılanmış olur.
• Uçuş başladıktan sonra ve Flight Director Guidance Cue görüntülendiğinde, TO/GA Pitch Target Line ile Aircraft Reference Symbol arasındaki mesafe, Guidance Cue ile Flight Path symbols arasındaki farka eşittir. TO/GA Pitch Target Line, Flight Director TO/GA mode’undan çıkılana kadar görüntülenmeye devam eder.

Roll Scale ve Roll Pointer:

Yer aldığı modlar: | PRI ✓ | AIII ✓ | IMC ✓ | VMC ✓ | UA ✗ |

• Roll Scale and Pointer (Figure 4-5), Aircraft Reference symbol’ün üzerinde konumlandırılmıştır. Roll Scale, geleneksel bir ADI üzerindeki Sky Pointer’a benzer. Gösterge oku, ölçek üzerindeki karşılık gelen roll tutumunu işaret eder.
• Ölçek, −30° ile +30° arasında her 10° için işaret çizgileri içerir. Uçak ±35°’yi aştığında ±45° işaretleri, ±50°’yi aştığında ise ±60° işaretleri Roll Scale’e eklenir.

Bank Warning Indicator:

Yer aldığı modlar: | PRI ✓ | AIII ✓ | IMC ✓ | VMC ✓ | UA ✗ |

• Bank Warning Indicator, Flight Path symbol’ün her iki yanında yer alan parantez benzeri işaretlerden oluşur. Bu işaretler görüntülendiğinde, düşük irtifada gidilmesi sırasında olası olarak tehlikeli bir yatış açısı durumu bulunduğunu gösterir.
• Semboller aşağıdaki iki koşul birlikte sağlandığında görüntülenir:
  • Radio Altitude 100 feet’ten küçüktür
  • Uçağın yatış açısı 5°’yi aşar
• Semboller aşağıdaki durumlardan herhangi biri gerçekleştiğinde kaldırılır:
• • Yatış açısı 3°’ün altına düşerse
• • Radio Altitude 100 feet’ten büyükse
• Flight Path’in roll yönünde iki parantezin karşılıklı uçlarıyla hizalanması durumunda, yatış açısı 8°’dir.

Tail Strike Pitch Limit:

Opsiyon özellik. Yer aldığı modlar: | PRI ✓ | AIII ✓ | IMC ✓ | VMC ✓ | UA ✗ |

• Tail Strike Pitch Limit sembolü, Aircraft Reference symbol’e göre gösterilir ve uçağın Tail Strike Pitch Limit değerine ulaştığını veya bu değere yaklaştığını belirtir. Tail strike, Tail Strike sembolü Aircraft Reference symbol ile çakıştığında meydana gelir.
• Tail Strike Pitch Limit sembolü, kalkış sırasında (touch-and-go dâhil) kuyruk vurmasına kalan yunuslama açısını gösterir. Uçağın yunuslama açısı tail strike açısına yaklaştığında veya kalkış rotasyonu sırasında pitch rate aşırı olduğunda (10 feet AGL altında) bu sembol görüntülenir.

Tail Strike Warning Message:

Opsiyon özellik. Yer aldığı modlar: | PRI ✓ | AIII ✓ | IMC ✓ | VMC ✓ | UA ✗ |

YAZILACAK

Conformal Heading Scale and Index:

Yer aldığı modlar: | PRI ✓ | AIII ✓ | IMC ✓ | VMC ✓ | UA ✗ |

• Heading, 5° artışlarla (tic marks) ve her 10°’de bir etiketlenecek şekilde Horizon Line üzerinde gösterilir. Heading bilgisi gerçek dünya ile konformal olacak şekilde sunulur; buna göre Heading Scale üzerindeki “13” işaretinin altında kalan yeryüzündeki bir noktanın üzerinden geçmek için 130° baş istikametiyle uçulması gerekir. Dört ana yön olan Kuzey, Güney, Doğu ve Batı sırasıyla 00, 18, 09 ve 27 olarak ifade edilir.
• Horizon Line’ın merkezinde, aşağıyı gösteren bir kutu/üçgen bulunur; buna Heading Index denir. Bu işaret, uçağın gerçek baş istikametini (burunun baktığı yönü) gösterir.
• Uçağın mevcut baş açısı (heading) değeri ayrıca Roll Scale Slip/Skid Indicator’ın hemen altında, başında “H” bulunan sayısal bir değer olarak gösterilir. Bu sayısal değer en yakın 1°’ye yuvarlanır; 0° (veya 360°) baş istikameti “H 000” olarak gösterilir.
• Normalde heading verisi manyetik kuzeye referanslıdır. Heading Reference Switch (takılıysa) TRUE konumuna alındığında heading verisi gerçek kuzeye referanslanır. Yüksek enlemlerde çalışırken, ADIRU’dan alınan Magnetic Heading ve Track bilgileri güvenilmez hâle gelirse heading referansı otomatik olarak gerçeğe (true) geçer. Sayısal heading göstergesinin altında yer alan Heading Reference Annunciation, referans gerçek kuzey olduğunda “TRU” ibaresini gösterir. Referans manyetik kuzey olduğunda ise “MAG” ibaresi 10 saniye boyunca görüntülenir ve ardından kaybolur.

Heading Scale and Index (HSI):

Yer aldığı modlar: | PRI ✓ | AIII ✗ | IMC ✗ | VMC ✗ | UA ✗ |

• Geleneksel, sektörlü bir HSI, uçuş sırasında Primary modda ekranın alt orta bölümünde konumlandırılır. HSI göstergesi, 210° yayılımına sahip kısmi bir pusula gülünden oluşur ve her 10°’de bir tic mark bulunur. Her 30°’lik tic mark, onlarca derece cinsinden karşılık gelen değeriyle etiketlenir (örneğin 13 etiketi 130°’yi ifade eder). Ana yönler “N”, “S”, “E” ve “W” karakterleriyle gösterilir. Kısmi pusula gülünün merkezinin üzerinde yer alan ve aşağıyı gösteren bir kutu/üçgen, Compass Lubber Line’ı temsil eder ve mevcut manyetik heading’i işaret eder.
• Pusula gülü üzerinde, uçağın mevcut track değerini gösteren, üçgen biçiminde bir Drift Angle Pointer görüntülenir. Mevcut track, Heading Reference Switch’in konumuna bağlı olarak manyetik kuzeye veya gerçek kuzeye referanslı olabilir.
• HSI, yunuslama veya flight path angle değeri, Horizon Line ya da Flight Path symbol’ün HSI’nin üzerindeki görüntüleme sınırına ulaşmasına kadar tam olarak (210° yayılım) gösterilir. Yunuslama veya flight path angle daha da arttığında, HSI ve ilişkili sembolojisi aşağı doğru “itilir” ve yalnızca küçük bir kısmı görünür kalır. Bu durum, Horizon Line ile Flight Path symbol’ün normalde HSI’nin bulunduğu bölgede, HSI sembolojisinin üzerine binmeden gösterilebilmesini sağlar. Yunuslama veya flight path angle azaldığında ve Horizon Line ya da Flight Path symbol ekranın merkezine doğru geri hareket ettiğinde, HSI ve ilişkili semboller ekranda tekrar yukarı doğru “çekilir”.

Selected Course:

Yer aldığı modlar: | PRI ✓ | AIII ✓ | IMC ✓ | VMC ✓ | UA ✗ |

• Selected Course, HSI, Horizon Line ve sayısal bir değer olarak görüntülenir.
• Primary modda, Selected Course Mark (CDI’nin başı), HSI içerisinde ilgili Selected Course değerini gösterecek şekilde yer alır. Selected Course değeri HSI üzerinde o anda gösterilen heading ölçeğinin dışında kalıyorsa, Selected Course Mark görüntülenmez. Selected Course’un tersi yönü, görünür olduğu durumlarda CDI’nin kuyruğu ile gösterilir.
• Selected Course Mark, Horizon Line’ın altında, ilgili Selected Course değerini gösterecek şekilde görüntülenir. Selected Course Mark’ın bulunduğu noktada Horizon Line üzerinde 3°’lik bir boşluk bulunur. Selected Course değeri Horizon Line üzerinde o anda gösterilen heading ölçeğinin dışında ise, Selected Course Mark Selected Course’a en yakın tarafta hayalet (ghosted) olarak gösterilir.
• Sayısal Selected Course, ekranın sol alt bölümünde, başında “CRS” karakterleri olacak şekilde 1° artışlarla gösterilir. Primary modda sürekli olarak görüntülenir ve IMC, VMC veya AIII modlarında seçim yapıldıktan sonra 5 saniye boyunca gösterilmeye devam eder. IMC, VMC veya AIII modundayken Selected Course değiştirilirse, yeni değer tekrar 5 saniye süreyle görüntülenir. Değer, DFCS Mode Control Panel (MCP) üzerinden seçildiği şekilde 1° artışlarla gösterilir. 0° seçimi “000” olarak görüntülenir.

Selected Heading:

Yer aldığı modlar: | PRI ✓ | AIII ✓ | IMC ✓ | VMC ✓ | UA ✗ |

• Selected Heading, HSI ve Horizon Line üzerinde gösterilir. Ayrıca sayısal bir değer olarak da görüntülenir.
• Primary modda, HSI üzerinde ilgili Selected Heading değerini gösteren bir Selected Heading mark yer alır. Selected Heading değeri HSI üzerinde o anda gösterilen heading ölçeğinin dışında kalıyorsa, Selected Heading mark görüntülenmez.
• Selected Heading mark, Horizon Line üzerinde de ilgili Selected Heading değerini gösterecek şekilde görüntülenir. Seçilen heading değeri Horizon Line üzerinde o anda gösterilen heading ölçeğinin dışında kalıyorsa, Selected Heading mark burada da görüntülenmez.
• Sayısal Selected Heading, ekranın sol alt bölümünde, başında “HDG” karakterleri olacak şekilde görüntülenir. Primary modda sürekli olarak gösterilir ve IMC, VMC veya AIII modlarında seçim yapıldıktan sonra 5 saniye boyunca görüntülenmeye devam eder. IMC, VMC veya AIII modundayken Selected Heading ayarlanırsa, yeni değer tekrar 5 saniye süreyle görüntülenir. Değer, DFCS Mode Control Panel (MCP) üzerinden seçildiği şekilde 1° artışlarla gösterilir. 0° seçimi “000” olarak görüntülenir.

Kerteriz Kaynağı Bildirimleri:

Yer aldığı modlar: | PRI ✓ | AIII ✗ | IMC ✗ | VMC ✗ | UA ✗ |

Bearing Pointers #1 ve #2, uçağın Non-Directional beacon’a göre konumuna ilişkin bir gösterge sağlar ve EFIS control panel üzerinden seçildiğinde görüntülenir. Gösterilen pointer, VOR veya ADF bearing olabilir.

VOR To/From:

Yer aldığı modlar:
VOR To/From Annunciation: | PRI ✗ | AIII ✓ | IMC ✓ | VMC ✗ | UA ✗ |
VOR To/From Indicator: | PRI ✓ | AIII ✗ | IMC ✗ | VMC ✗ | UA ✗ |

• Primary modda, VOR To/From göstergesi CDI üzerinde, Selected Course mark’ın hemen içinde bir üçgen olarak görüntülenir. Selected Course ile aynı yönde işaret eden bir üçgen “TO” durumunu gösterir. Selected Course’tan uzağa doğru işaret eden üçgen ise “FROM” durumunu gösterir. TO/FROM göstergesi yalnızca seçili Nav source’un VOR olduğu ve VOR deviation bilgisinin geçerli olduğu durumlarda görüntülenir.
• IMC modunda, VOR To veya From bilgisi, “VOR” Navigation Source Annunciation’ın hemen altında “TO” veya “FROM” ibaresi gösterilerek ilan edilir.
• Not: Bu durum AIII mode için de geçerlidir; ancak yalnızca Captain’s Nav Receiver, AIII moduna girildikten sonra bir VOR frekansına ayarlanırsa uygulanır. Bu işlem aynı zamanda AIII durumunun kaybedilmesine yol açar (“NO AIII”).

Flight Path Symbol:

Yer aldığı modlar: | PRI ✓ | AIII ✓ | IMC ✓ | VMC ✓ | UA ✗ |

• Flight Path symbol, uçağın gerçek uçuş yolu vektörünü gösterir. Flight Path symbol’ün açılı kanatları, yataya göre 30° aşağı eğimlidir; böylece 30°’lik düz bir yatışta ilgili kanat Horizon Line ile çakışır.
• Flight Path symbol, atalet referanslı olarak türetilir ve uçağın nereye doğru gittiğine dair anlık bir gösterge sağlar. Pilot, uçağı manevra ettirerek Flight Path’i istenen noktaya yöneltebilir. Örneğin pilot Flight Path’i Horizon Line’ın üzerine yerleştirirse uçak tırmanıştadır; Horizon Line’ın altına yöneltilirse uçak alçalmaktadır. Flight Path açısı, Flight Path çemberinin merkezinin Pitch Scale’e göre konumuyla gösterilir. Örneğin pilot Flight Path’i pist touchdown noktasının üzerine yerleştirir ve Flight Path açısı 3° ise, uçak pist touchdown noktasına doğru 3°’lik bir yaklaşma açısı izlemektedir. (Glideslope Reference Line ile birlikte kullanımı için ilgili başlığa bakınız.) Başka bir örnek olarak, eğer okulunuzu sevmiyorsanız, bu sembolü okulunuzun binasına denk gelecek şekilde hizalayarak okulunuzu ortadan kaldırabilirsiniz.
• Flight Path symbol yalnızca uçuş sırasında görüntülenir ve guidance cue ile flare command symbology haricindeki tüm diğer sembollere göre görüntüleme önceliğine sahiptir. Örneğin başka bir sembolün herhangi bir kısmı Flight Path symbol’ün dairesel alanının içine girerse, o kısım görüntülenmez.
• Flight Path symbol, yanal olarak diğer sembolojiler veya ekranın görüş alanı tarafından sınırlandırılabilir. Bu durum meydana geldiğinde Flight Path symbol “ghosted” olarak, yani kesik çizgilerle gösterilir. Bu, Flight Path symbol’ün artık gerçek dünya sahnesi ile konformal olmadığını ifade eder.

Ground Roll Reference:

Yer aldığı modlar: | PRI ✓ | AIII ✓ | IMC ✗ | VMC ✗ | UA ✗ |

• Ground Roll Reference symbol, düşük görüşlü kalkış ve AIII rollout operasyonları sırasında Ground Roll Guidance Cue için bir referans sağlar. Düşük görüşlü kalkış sırasında bu sembol, rotasyona kadar Aircraft Reference Symbol’ün 1.5° altında konumlandırılır. Kalkış rotasyonu sırasında yunuslama arttıkça, Ground Roll Reference 3° yunuslama değerine ulaşılana kadar Horizon Line üzerinde tutulur. Bu noktada Ground Roll Reference, Flight Path symbol ile değiştirilir.
• Bir AIII approach sonrasında Rollout modunda, Ground Roll Reference symbol ana iniş takımlarının touchdown anında ekrana eklenir ve uçağın yer hızı 25 knot’un altına düşene kadar görüntülenmeye devam eder.

Guidance Cue:

Yer aldığı modlar:
Flight Director Guidance Cue: | PRI ✓ | AIII ✗ | IMC ✓ | VMC ✗ | UA ✗ |
HGS Guidance Cue: | PRI ✗ | AIII ✓ | IMC ✗ | VMC ✗ | UA ✗ |
Takeoff Rotation Cue: | PRI ✓ | AIII ✗ | IMC ✗ | VMC ✗ | UA ✗ |
Ground Roll Guidance Cue: | PRI ✓ | AIII ✓ | IMC ✗ | VMC ✗ | UA ✗ |

• Guidance Cue sembolü, “Flight Director”dür. Çalışma prensibi, geleneksel single cue Flight Director ile aynıdır; ancak Flight Path kontrolüne yönelik olarak tasarlanmıştır. Pilot için amaç, yunuslama ve yatış kontrol girdilerini kullanarak Guidance Cue’yu Flight Path çemberinin içine almaktır ().
• Yerde, Primary modda düşük görüşlü kalkış için konfigüre edildiğinde veya Rollout Modunda, bir Ground Roll Guidance Cue (), Flight Path yerine Ground Roll Reference symbol’e göre HGS kaynaklı yanal yönlendirme komutları sağlar. Bu komut, düşük görüşlü kalkış sırasında veya Rollout modunda, dümen girdileri kullanılarak localizer takibini mümkün kılar. Düşük görüşlü kalkıştan sonra ve “in-flight” durumuna geçişte, HGS kaynaklı Ground Roll Guidance Cue ekrandan kaldırılır ve yerine Flight Director kaynaklı Guidance Cue gösterilir; bu geçiş, yunuslama komutunun 2°’nin altına düşmesi veya Radio Altitude’un 50 feet’e ulaşması koşullarından hangisi önce gerçekleşirse o anda yapılır.
• Uçuş sırasında, Primary mode veya IMC modundayken ve sol koltuk pilotunun Flight Director komutları (head-down) mevcut olduğunda, Guidance Cue Flight Director tarafından sürülür. HGS AIII approach modeΔ aktif olduğunda ise Guidance Cue, HGS Computer tarafından bağımsız olarak üretilen yunuslama ve yatış komut sinyalleriyle kontrol edilir. AIII Guidance Cue, flare aşamasına kadar localizer ve glideslope’un çok hassas takibi için tasarlanmıştır; flare sonrasında ise flare manevrasını komuta ederken localizer’ı yanal olarak takip etmeyi sürdürür. Touchdown anında ekrandan kaldırılır. Rollout seçeneği seçilmişse, Guidance Cue, yer hızı 25 knot’a düşene kadar rollout boyunca görüntülenmeye devam eder. HGS’nin AIII yeteneği yoksa (AIII mode’a girildikten sonra “NO AIII”), Guidance Cue ekrandan kaldırılır.
• NOT: PRI/IMC modu ile AIII modu arasında mod değişimi yapılırken, Guidance Cue kaynağını (DFCS veya HGS) değiştirir. Guidance Cue sürekli olarak görüntülenir; ancak konumunda hafif bir değişiklik gözlemlenebilir.

Digital Runway Elevation:

Yer aldığı modlar: | PRI ✗ | AIII ✓ | IMC ✗ | VMC ✗ | UA ✗ |

• Digital Runway Elevation, aşağıdaki durumlardan herhangi biri gerçekleştiğinde ekranın sağ alt bölümünde 5 saniye süreyle görüntülenir:
  • AIII modu seçildiğinde
  • AIII modu operasyonu sırasında Runway Elevation değeri değiştirildiğinde
• Gösterim, “ELV” karakterlerini takiben HGS HCP üzerinden girilen pist elevasyon değerinden oluşur.

Digital Runway Length:

Yer aldığı modlar: | PRI ✗ | AIII ✓ | IMC ✗ | VMC ✗ | UA ✗ |

• Digital Runway Length, aşağıdaki durumlardan herhangi biri gerçekleştiğinde ekranın sağ alt bölümünde 5 saniye süreyle görüntülenir:
  • AIII modu seçildiğinde
  • AIII modu operasyonu sırasında Runway Length değeri değiştirildiğinde
• AIII’de 500 feet AGL üzerinde iken, HGS HCP üzerinden girilen Runway Length değeri Rollout Guidance yetenek sınırlarının dışında ise (<7500 feet / 2286 metre veya >13500 feet / 4115 metre), tolerans dışı durumu belirtmek için sayısal değer sürekli olarak yanıp söner.
• Gösterim, “LN” karakterlerini takiben HGS HCP üzerinden girilen pist uzunluğu değerinden oluşur; değer feet veya metre cinsinden olabilir. Runway Length metre cinsinden gösterildiğinde, sayısal değerin ardından küçük bir “M” harfi yer alır.

Rollout Excessive Deviation:

Yer aldığı modlar: | PRI ✗ | AIII ✓ | IMC ✗ | VMC ✗ | UA ✗ |

• Rollout Excessive Deviation symbol, Rollout ModeΔ sırasında aşırı localizer sapmasını gösterir. Bu sembol yalnızca bir AIII approach sonrasında Rollout modunda görüntülenir. Pist merkez hattının yönünü işaret eden yanıp sönen bir üçgendir. Uçak merkez hattının sağında olduğunda Ground Roll Reference Symbol’ün sağına, merkez hattının solunda olduğunda ise Ground Roll Reference Symbol’ün soluna yerleştirilir.

Runway Remaining:

Yer aldığı modlar: | PRI ✓ | AIII ✓ | IMC ✓ | VMC ✓ | UA ✗ |

• Digital Runway Remaining göstergesi, düşük görüşlü kalkış sırasında ve bir AIII approachΔ sonrasında Rollout modunda, Ground Roll Reference symbol’ün sağında ve altında görüntülenir. Bu gösterge, uçak ile pist sonu arasında kalan pist uzunluğunu feet veya metersΔ cinsinden belirtir.
• Gösterim, üstte “RWY” karakterlerini ve altında, HGS Control Panel üzerinden girilen pist uzunluğu değerine bağlı olarak hesaplanan kalan pist mesafesini içerir. Runway Remaining metre cinsinden gösterildiğinde, sayısal değerin ardından küçük bir “M” harfi yer alır.

NOT: RAAS kalan mesafe uyarılarıyla ilişkili değildir.

Runway Edge Lines:

Yer aldığı modlar: | PRI ✗ | AIII ✓ | IMC ✗ | VMC ✗ | UA ✗ |

• Runway edge lines, bir AIII approach sırasında uçak 300 feet’teyken görüntülenir ve 60 feet’te kaldırılır. Kenar çizgileri, pistin iki yanını temsil eden bir konturdan oluşur ve 200 feet genişlik ile 8000 feet uzunluğu temsil edecek şekilde ölçeklendirilmiştir. Touchdown aimpoint noktasında, pist eşiğinden 1050 feet mesafeyi temsil eden tic mark’lar gösterilir.
• Uçağın piste göre yönelimi, pist sembollerinin gerçek dünya pistiyle perspektifli olacak şekilde gösterilmesiyle sunulur. Bu durum; ILS yaklaşması için Selected Course’un ayarlanmasına ve yunuslama, yatış, heading, baro irtifa, localizer sapması, glideslope sapması ile HCP’ye girilen glideslope açısı ve elevasyon girdilerine bağlıdır.
• NOT: Sembolik pistin gerçek dünya pistiyle konformal olması, yukarıda belirtilen giriş sinyallerine bağlıdır; ancak en çok heading hatalarından etkilenir. Heading hataları; yayımlanmış yaklaşma course’undaki hatalar, gerçek pist başı doğrultusu, IRS manyetik heading verileri ve Selected Course hatalarından kaynaklanabilir. Bunların tümü, zamanla oluşan doğal manyetik varyasyon ve ataletsel hatalardan etkilenir. Sembolik pistin mükemmel şekilde hizalanmış olması zorunlu değildir; esas olan, düşük görüş koşullarında (örneğin bir CAT III yaklaşması ve inişi sırasında) pist perspektifinin makul bir temsilini sağlamasıdır. Görsel koşullarda ise bu hatalar, Selected Course’un gerçek pistin uzak ucuyla çakıştırılacak şekilde ayarlanmasıyla önemli ölçüde azaltılabilir veya tamamen giderilebilir.

Idle Message:

Yer aldığı modlar: | PRI ✗ | AIII ✓ | IMC ✗ | VMC ✗ | UA ✗ |

• Bir AIII approach sırasında, flare guidance’ın bir parçası olarak pilota touchdown için motor itkisinin idle’a düşürülmesi yönünde bir komut verilir. Bu komut, Flight Path ve Digital Radio Altitude sembolojisinin hemen altında görüntülenen “IDLE” harfleriyle gösterilir.
• IDLE mesajı, uçağın hava hızına bağlı olarak pist yüzeyinin 25 ile 5 feet üzerindeyken görüntülenir.

Flight Path Acceleration:

Yer aldığı modlar: | PRI ✓ | AIII ✗ | IMC ✓ | VMC ✓ | UA ✗ |

• Uçağın uçuş yolu boyunca oluşan ataletsel ivmelenme veya yavaşlama, Flight Path Acceleration sembolü “ > ” ile gösterilir. Bu sembol; itki, sürükleme ve uçağın hareket ettiği hava kütlesi dâhil olmak üzere, uçağı etkileyen tüm kuvvetlerin toplamını gösterir.
• Uçuş sırasında Flight Path Acceleration sembolü, Flight Path sembolünün solunda yer alır.
  • Sembol, Flight Path sembolünün kanadının üzerinde ise uçak ivmelenmektedir.
  • Kanadın altında ise uçak yavaşlamaktadır.
  • Kararlı durumda (ne ivmelenme ne de yavaşlama varken), sembol Flight Path kanadını doğrudan işaret edecek şekilde konumlanır.
• Uçak uçuşta değilse veya Flight Path sembolü görüntülenmiyorsa, Flight Path Acceleration sembolü Ground Roll Reference sembolüne göre yerleştirilir. Ground Roll Reference sembolü de görüntülenmiyorsa, bu durumda konumlandırma Aircraft Reference sembolüne göre yapılır.
• NOT: Uçuş yolu ivmesi, uçağa etki eden tüm kuvvetlerden etkilenir ve gerçekte toplam kuvvetin bir göstergesidir. Bu nedenle bir gaz kolu göstergesi veya gaz komutu olarak düşünülmemelidir. Bununla birlikte, hız veya uçuş yolu açısının kontrolünde son derece etkili bir şekilde kullanılabilir.
• Pilotun itki kontrolünde karışıklık yaşamasını önlemek amacıyla HGS, 400 feet AGL altında düşük irtifada, azalan performanslı bir rüzgâr kesmesi (windshear) algıladığında Flight Path Acceleration sembolü ekrandan kaldırılır.

Ground Deceleration Scale:

Opsiyon özellik. Yer aldığı modlar: | PRI ✓ | AIII ✓ | IMC ✓ | VMC ✓ | UA ✗ |

• Ground Deceleration Scale, Flight Path Acceleration sembolünün izlediği düşey yol boyunca görüntülenen, etiketli 4 işaretten oluşur. Ground Deceleration Scale üzerindeki her bir işaret, uçağın otomatik frenleme (Autobrake) sistemindeki ilgili ayarın sağladığı yavaşlama seviyesini temsil eder. Her işaret, karşılık geldiği Autobrake ayarı ile etiketlenmiştir ve referans konumdan (ya Ground Roll Reference ya da Aircraft Reference sembolü) olan düşey uzaklığı, ilgili otomatik fren ayarının yavaşlama seviyesini gösterir.
• Flight Path Acceleration sembolünün Ground Deceleration Scale üzerindeki düşey konumu, işaretlerle gösterilen yavaşlama seviyelerine göre uçağın ataletsel yavaşlamasını gösterir.
• Kalkış sırasında bu ölçek görüntülenmez; ancak yer hızı 50 knot’un üzerindeyken ve uçak hâlâ yerdeyken bir yavaşlama algılanırsa ekrana eklenir. Görüntülendikten sonra, yer hızı 25 knot’un altına düştüğünde, uçak yeniden ivmelenmeye başladığında veya uçak yerden kesildiğinde ölçek ekrandan kaldırılır.

Glideslope Reference Line:

Yer aldığı modlar: | PRI ✓ | AIII ✓ | IMC ✓ | VMC ✓ | UA ✗ |

• Glideslope Reference Line, HGS Control Panel (HCP) üzerinden girilen süzülüş hattı değerinin konformal bir gösterimidir. Ufuk Çizgisinin altında, HCP’ye girilen süzülüş hattı değerine karşılık gelen bir açıyla konumlandırılmış kesikli çizgilerden oluşur. Örneğin 3.00°’lik bir açı girildiğinde, Glideslope Reference Line Ufuk Çizgisinin 3° altında ve ekranın yatay merkezinde gösterilir. Glideslope Reference Line, IMC, VMC ve AIII modlarında sürekli olarak görüntülenir. Primary modda ise radyo irtifa 2500 feet’in altındaki alçalışlarda görüntülenir.
• HCP’ye girilen süzülüş hattı açısına karşılık gelen sayısal süzülüş hattı değeri, Glideslope Reference Line’ın dış uçlarında yer alır. Flight Path sembolü bu sayısal değere göre daha yüksek görüntüleme önceliğine sahiptir ve belirli bir mesafe içine girdiğinde bu değeri gizler.
• Glideslope Reference Line konformal bir gösterim olduğundan, Flight Path sembolünün bu çizgi üzerine getirilmesi, uçağın HCP’ye girilen süzülüş hattı açısına eşit bir alçalma açısıyla uçmasını sağlar. Görsel yaklaşımlar sırasında, pist için hassas bir alçalma açısı; Glideslope Reference Line’ın pist temas bölgesi üzerine bindirilmesi ve ardından Flight Path sembolünün bu çizgi üzerinde tutulmasıyla muhafaza edilir.

AOA Limit:

Yer aldığı modlar: | PRI ✓ | AIII ✓ | IMC ✓ | VMC ✓ | UA ✓ |

• AOA Limit sembolü, mevcut angle of attack (hücum açısı) ile stick shaker’ın devreye gireceği hücum açısı arasındaki farkı gösterecek şekilde konumlandırılır. Eğer AOA Limit sembolü Flight Path sembolünün 2° üzerinde ise, hücum açısının 2° artırılması durumunda stick shaker devreye girer. Stick shaker oluştuğunda AOA Limit sembolü, uçları Flight Path kanatları üzerine gelecek şekilde Flight Path sembolü üzerinde konumlanır.
• AOA Limit sembolü aşağıdaki durumlardan herhangi birinde görüntülenir:
  • Flaplar Up konumundayken hücum açısı stick shaker değerinin 3.5° yakınına girdiğinde, flaplar Up değilken ise 5° yakınına girdiğinde
  • Stick shaker aktif olduğu her durumda
  • Windshear Guidance Cue görüntülendiği her durumda

Angle of Attack Scale and Indicator:

Opsyion özellik. Yer aldığı modlar: | PRI ✓ | AIII ✓ | IMC ✓ | VMC ✓ | UA ✗ |

• Angle of Attack (AOA) sembolleri, uçak uçuş halindeyken ve hücum açısı verisi geçerli olduğu sürece Combiner göstergesinin sağ üst bölümünde görüntülenir. Aşağıdaki görsel; Angle of Attack Ölçeğini ve Göstergesini, Approach Reference Band’i ve Stick Shaker Trip Point’i göstermektedir.
• Angle of Attack Ölçeği ve Göstergesi ile sayısal gösterge, uçağın mevcut hücum açısını gösterir. Ölçek üzerindeki tik işaretleri arasındaki mesafe, hücum açısında 5°’lik bir değişimi temsil eder.
• Approach Reference Band, ilk flap toplama işleminden sonra ölçeğe eklenir ve normal yaklaşma hücum açılarını göstermek amacıyla kullanılır.
• Stick Shaker Trip Point, mevcut hücum açısının stick shaker’ın devreye gireceği hücum açısına ne kadar yakın olduğunu görsel olarak gösterir. Bu gösterge yalnızca stick shaker hücum açısı geçerli olduğunda görüntülenir.
• Angle of Attack Fault Annunciation, hücum açısı verisinin geçerliliğini kaybettiğini gösteren çerçeveli “AOA” mesajıdır ve AOA sembolojisinin sol tarafında görüntülenir.

Slip/Skid Indicators (SSI):

Yer aldığı modlar:
Aircraft Reference Slip/Skid Indicator: | PRI ✓ | AIII ✓ | IMC ✓ | VMC ✓ | UA ✗ |
Flight Path Slip/Skid Indicator: | PRI ✓ | AIII ✓ | IMC ✓ | VMC ✓ | UA ✗ |
Roll Scale Slip/Skid Indicator: | PRI ✓ | AIII ✓ | IMC ✓ | VMC ✓ | UA ✓ |

• Slip/Skid sembolojisi, üç ayrı sembolden oluşur:
  • Aircraft Reference Slip/Skid Indicator: Aircraft Reference Symbol’a referanslıdır.
  • Flight Path Slip/Skid Indicator: Flight Path sembolüne referanslıdır.
  • Roll Scale Slip/Skid Indicator: Roll Scale Pointer ile referanslı ve onunla birlikte dönen ya da (hangisi görüntüleniyorsa) UA Roll Scale Pointer’a referanslıdır.
• Flight Path ve Aircraft Reference Slip/Skid Indicator’ları yalnızca kalkış sırasında veya düşük irtifada gerçekleştirilen bir pas geçme manevrasında görüntülenir; bunun amacı, motor arızası durumunda pilota ilave yaw referansı sağlamaktır.
• Düşük irtifalarda Slip/Skid Indicator’larının hassasiyeti artırılır; bu da pilot farkındalığını yükseltmek içindir.

Speed Error Tape:

Yer aldığı modlar: | PRI ✓ | AIII ✓ | IMC ✓ | VMC ✓ | UA ✗ |

• Speed Error Tape tüm modlarda görüntülenir ve gösterilen hava hızı ile DFCS Mode Control Panel (MCP) üzerinde seçilen referans (veya “bug”) hava hızı arasındaki farkı gösterir.
• Speed Error Tape, Flight Path sembolünün sol kanadı üzerinde, Flight Path Acceleration sembolüne bitişik olarak konumlandırılır. Hava hızı “bug” hızından daha yüksekse, Speed Error Tape hız hatasıyla orantılı olarak kanadın üstüne doğru yükselir. Benzer şekilde, hava hızı “bug” hızından daha düşükse, Speed Error Tape kanadın altına doğru iner.
• Speed Error Tape uzunluğundaki her 1°’lik artış (yaklaşık olarak Flight Path dairesinin çapı) yaklaşık 5 knot hava hızı hatasını temsil eder.

Hava Hızı Göstergeleri:

Hava hızı verileri, çalışma moduna bağlı olarak analog ve dijital biçimlerde gösterilir. Primary modda gösterilen hava hızı bilgileri aşağıdaki unsurlardan oluşur:

1. Maximum Allowable Airspeed: Hava hızı Vmo limitine doğru arttıkça, Airspeed Scale’in üst kısmından aşağı doğru uzayan dama desenli bir bantın alt ucu ile gösterilir. Bu sembol yerdeyken bastırılır (gösterilmez).
2. High Speed Buffet Speed: Hız bandının üst bölümünün yanında yer alan “┘” sembolü ile gösterilir. Sembolün alt kenarı, uçağın buffet titreşimlerine gireceği ya da flapların açılması gereken hızı belirtir.
3. Computed Airspeed (CAS) ve Airspeed Scale: Ekranın sol kenarında gösterilir. CAS ayrıca bir hava hızı odometre penceresi içinde dijital değer olarak da sunulur. Airspeed Scale ±60 knot aralığını gösterir. Dijital hava hızı odometresi, Airspeed Scale işaretçisini içerir. Airspeed Scale’in toplam aralığı 30–450 knot olup, her 10 knot’ta bir çizgi ve her 20 knot’ta bir sayısal etiket bulunur.
4. Airspeed Trend Vector: Hız indeksinin üstünde “↑” veya altında “↓” ok sembolü olarak gösterilir. Okun uzunluğu trend değeriyle orantılıdır ve ok ucu 10 saniye sonraki tahmini hava hızını gösterir. Hız trendi 4.5 knot’u aştığında görüntülenir; trend 3.5 knot’un altına düştüğünde veya CAS 30 knot’un altına indiğinde kaldırılır.
5. Mach: Airspeed Scale’in altında dijital bir değer olarak gösterilir. Mach sayısı 0.400’ün üzerine çıktığında görüntülenir ve 0.380’in altına düştüğünde kaldırılır.
6. Digital Selected Airspeed/Mach: Airspeed Scale’in hemen üzerinde gösterilir. Uçağın Selected Airspeed veya Selected Mach değerinin dijital gösterimidir. Selected Mach yalnızca Primary modda ve CDS’nin PFD/ND olarak yapılandırıldığı durumda kullanılabilir.
7. VREF +15 Bug: REF bug görüntülendiğinde, REF bug’ın 15 knot üzerinde konumlandırılır.
8. Reference Speed Indicator: Seçilen yaklaşma referans hızında (görüş alanındayken) ve bug CDS üzerinde gösterildiğinde görüntülenir. Bug, hava hızı bandının altından ölçek dışına çıktığında bir etiket (legend) ve dijital okuma ile değiştirilir.
9. Selected Airspeed Mark: Primary modda görüntülenir ve seçilen hava hızı, Airspeed Scale aralığı içindeyse bant üzerinde konumlandırılır. Seçilen hava hızı değeri DFCS Mode Control Panel (MCP) üzerinden ayarlanır.
10. Minimum Operating Speed: Hava hızı bandının alt bölümünde yer alan “┐” sembolü ile gösterilir. Sembolün üst kenarı minimum manevra hızını belirtir.
11. Stick Shaker Airspeed: Hava hızı stick shaker hızına doğru azalırken, Airspeed Scale’in altından yukarı doğru büyüyen dama desenli bir bantın üst ucu ile gösterilir. Bu sembol yerdeyken bastırılır (gösterilmez).
12. Airspeed Disagree: ADIRU 1’den alınan hava hızı ile ADIRU 2’den alınan hava hızı arasında 5 knot’tan fazla fark 5 saniye boyunca devam ederse “IAS DISAGREE” metni ile gösterilir. Bu mesaj IMC, VMC ve AIII modlarında da aynı konumda görüntülenir.

• V1 Speed: Airspeed Scale içinde yer aldığında “V1” etiketli bir tic işareti ile gösterilir. V1 Speed, Airspeed Scale’in üst sınırının dışında kaldığında ise dijital hava hızı değerinin üzerinde “V1” olarak görüntülenir.
• VR Speed: kalkış rotasyon hızı, Airspeed Scale içinde yer aldığında “VR” veya “R” etiketli bir tic işareti ile gösterilir. “R” etiketi yalnızca VR Speed, V1’e 5.5 knot içinde olduğunda kullanılır.

• Flap Maneuver Speeds: Airspeed Scale üzerinde, flap manevra hızları ölçek aralığı içinde kaldığı sürece, ilgili flap konumları “UP”, “1”, “2”, “5”, “10”, “15” ve “25” etiketli tik işaretleri ile gösterilir. Bu işaretler, her bir flap konumu için izin verilen manevra hızlarını pilotun doğrudan Airspeed Scale üzerinden görmesini sağlar.

• Climb-out Speed Indicator: kalkış (T/O) sırasında, ilk flap geri alınana kadar Airspeed Scale üzerinde seçili hava hızının +15 knot üzerinde konumlandırılmış bir bug ( ) ile gösterilir.
• Manual Bug 5 Speed Indicator: Engine Control Module Reference Speed seçme düğmesinde 5 pozisyonu seçilerek Airspeed Scale üzerinde konumlandırılan bir bug ( ) ile gösterilir.
• Takeoff Speed Bug: CDS’de seçilen opsiyona bağlı olarak Airspeed Scale üzerinde 80 knot veya 100 knot’ta konumlandırılmış bir bug ( ) ile gösterilir.

• Ground Speed: tüm modlarda, Mach’ın sağında dijital bir değer olarak gösterilir. Yer hızı 1 knot artımlarla ifade edilir ve sayısal değerin üzerinde “GS” harfleri yer alır.
• Digital CAS: Primary mode dışındaki tüm modlarda, Airspeed Scale ve ona bağlı semboller kaldırılarak yerlerine Computed Airspeed (CAS)’in dijital gösterimi getirilir. CAS, Flight Path sembolü görüntüleniyorsa ona referanslı olarak; Flight Path görüntülenmiyorsa Aircraft Reference Symbol’e referanslı olarak konumlandırılır. CAS, Flight Path veya Aircraft Reference Symbol’ün hemen altında ve solunda, 1 knot artımlarla gösterilir.

• Unusual Attitude (UA) Modundaki Semboloji: Primary moddaki semboloji, şu farklılıklarla birlikte mevcuttur: _{(HGS-4000 System Maintenance Manual, Table 6)}
  • Mach değeri gösterilmez.
  • V1/VR göstergeleri, flap manevra hızları, bug’lar gösterilmez.

Rüzgar Hızı ve Yönü:

Yer aldığı modlar: | PRI ✓ | AIII ✓ | IMC ✓ | VMC ✓ | UA ✗ |

• Rüzgâr Hızı (Wind Speed) ve Rüzgâr Yönü (Wind Direction) bilgileri (Şekil 4-37), göstergenin sol üst bölümünde yer alır.
• Rüzgâr Hızı, rüzgâr yön okunun hemen altında bulunan sayısal bir değerle gösterilir. Değerler 6 ila 256 knot arasında olup 1 knot’lık artışlarla gösterilir.
• Rüzgâr Yönü, uçağa göre göreli (referanslı) olarak ifade edilir ve saat yönü esas alınır. Örneğin:
  • Rüzgâr yön okunun tam yukarıyı göstermesi (saat 12 yönü), doğrudan arkadan rüzgârı ifade eder.
  • Okun sağa doğru yönelmesi (saat 3 yönü), doğrudan soldan yan rüzgâr anlamına gelir.
• Bu gösterimlerde saat yönü kavramı, rüzgârın uçağa hangi yönden göreli olarak etki ettiğini belirtmek için kullanılır.
• Rüzgâr Hızı ve Rüzgâr Yönü bilgileri, uçak uçuş halindeyken ve rüzgâr hızı 6 knot’un üzerinde olduğunda görüntülenir.
• Rüzgâr hızı 4 knot’un altına düştüğünde ise hem rüzgâr hızı hem de rüzgâr yönü göstergeleri ekrandan kaldırılır.

Flare Cue:

Yer aldığı modlar: | PRI ✓ | AIII ✗ | IMC ✓ | VMC ✓ | UA ✗ |

UYARI: Flare Cue, aktif bir palye (flare) rehberliği sağlamaz, AIII palye rehberliği ile karıştırmayınız. Flare Cue, hatırlatma amaçlı olarak sadece sabit bir radyo irtifasından sonra görünmeye başlar, bu sembolojiyi doğrudan palyeyi ayarlamak için kullanmayınız.

• Flare Cue, Flight Path sembolünün her bir kanadının hemen üzerinde yer alan, yanıp sönen bir çift “+” (artı) sembolünden oluşur. Flare Cue sembolü, uçağın flare (palye) yapılması gerektiğini göstermek amacıyla AIII dışındaki tüm modlarda görüntülenir. Uçak 55 feet irtifadan aşağı inerken ilk kez gösterilir ve 10 feet (Radio Altitude) altına inildiğinde ekrandan kaldırılır.
• NOT: Flare Cue’nun konumu, Flight Path sembolünün kanatlarına göre sabittir ve flare (palye) manevrasını komuta etmek ya da herhangi bir şekilde yönlendirme sağlamak amacıyla kullanılmaz; yalnızca flare manevrasının pilot tarafından manuel olarak yapılması gerektiğini belirtir.

AIII Flare Command:

Yer aldığı modlar: | PRI ✗ | AIII ✓ | IMC ✗ | VMC ✗ | UA ✗ |

• AIII modeΔ’da bir HGS AIII Flare Command görüntülenir. Bu gösterge, uçağın pist kotunun 105 feet üzerinden alçalmaya başlamasıyla birlikte, Guidance Cue’nun 2–3° altına yerleştirilen bir “+” (artı) sembolünden oluşur. AIII Flare Command, HGS AIII flare yönlendirmesinin aktif olduğunu ve pilotun flare manevrasını ekranda Guidance Cue’yu yukarı doğru takip ederek gerçekleştirmesi gerektiğini gösterir.
• AIII Flare Command sembolü başlangıçta hızlı şekilde yanıp söner, ardından sürekli yanar duruma geçer. Sembol, beklenen flare yunuslama oranıyla doğru orantılı bir hızda Guidance Cue dairesine doğru yükselir. 45–55 feet irtifa aralığında Flare Command ile Guidance Cue birleşir (flare başlatma noktası) ve touchdown’a kadar flare manevrasını komuta edecek şekilde birlikte yükselmeye devam eder.

Düşey Mesafe Göstergeleri:

İrtifa verileri, çalışma moduna bağlı olarak analog ve dijital biçimlerde gösterilir. Primary modda görüntülenen irtifa bilgileri aşağıdakilerden oluşur:

1. Selected Altitude: Altitude Scale’in hemen üzerinde 100 feet artışlarla dijital bir değer olarak gösterilir ve ölçek aralığı içindeyse Altitude Scale boyunca konumlandırılmış Selected Altitude mark ile işaretlenir. Seçilen irtifa ölçek aralığının dışındaysa, işaret ölçeğin uygun ucunda sabitlenir. Seçilen irtifa değeri DFCS Mode Control Panel (MCP) üzerinden ayarlanır.
2. Altitude Trend Vector: İrtifa indeksinin üzerinde “↑” veya altında “↓” ok sembolü olarak gösterilir. Sembolün uzunluğu, dikey hız kullanılarak hesaplanan trend değeriyle orantılıdır ve ok ucu 6 saniye sonraki tahmini irtifayı gösterir. Trend 45 feet’i aştığında görüntülenir, 35 feet’in altına düştüğünde kaldırılır ve Altitude Scale sınırları içinde kalacak şekilde sınırlandırılır.
3. Barometric (Baro) Altitude ve Altitude Scale: Baro Altitude, ekranın sağ kenarında Altitude Scale ile ilişkili olarak ve Digital Odometer içinde 20 feet artışlarla dijital değer şeklinde gösterilir. Altitude Scale ±400 feet aralığı kapsar. Digital Odometer, Altitude Scale için işaretçiyi içerir. İrtifa 10 000 feet’in altındaysa en anlamlı basamağın olmadığını göstermek için “X” kullanılır. Altitude Scale’in toplam aralığı –9 900 feet ile 50 000 feet arasındadır; 100 feet’te bir işaret, 200 feet’te bir etiket bulunur.
4. Baro Minimums Bug: Uçağın seçili Minimum Descent Altitude (MDA) değerini gösterir ve Altitude Scale boyunca hareket eder.
5. Selected Minimums Readout: Uçağın seçili Decision Height (DH) veya Minimum Descent Altitude değerini dijital olarak gösterir ve Altitude Scale’in sol alt kısmı boyunca konumlandırılır.
6. Altimeter Setting: Pilotun geçerli altimetre ayarı, Altitude Scale’in hemen altında dijital olarak gösterilir.
7. Altitude Disagree: ADIRU 1’den gelen Baro Altitude ile ADIRU 2’den gelen Baro Altitude arasında 200 feet’ten fazla fark 5 saniye boyunca devam ederse “ALT DISAGREE” metniyle gösterilir. Bu mesaj IMC, VMC ve AIII modlarında da aynı konumda görüntülenir.

Unusual Attitude (UA) Modundaki Semboloji: Primary moddaki semboloji, şu farklılıklarla birlikte mevcuttur: _{(HGS-4000 System Maintenance Manual, Table 6)}

• Altimeter Setting Readout gösterilmez.
• Baro Minimums Bug gösterilmez.
• Selected Minimums Readout gösterilmez.

Digital Barometric Altitude:

Yer aldığı modlar: | PRI ✗ | AIII ✓ | IMC ✓ | VMC ✓ | UA ✗ |

• AIII, IMC veya VMC modlarında Altitude Scale ve buna bağlı semboller gösterilmez. Bunun yerine, barometrik irtifa 10 feet artışlarla dijital bir değer olarak gösterilir ve Flight Path veya Aircraft Reference Symbol’e göre, hemen altına ve sağına konumlandırılır.
• Flight Path sembolü gösterilmiyorsa, Barometric Altitude göstergesi Aircraft Reference Symbol’e göre konumlandırılır.

Radio Altitude:

Yer aldığı modlar: | PRI ✓ | AIII ✓ | IMC ✓ | VMC ✓ | UA ✗ |

• Radio Altitude’ın dijital değeri, Flight Path sembolünün hemen altında gösterilir. Tırmanış sırasında Radio Altitude değeri 1500 ft (2500 ft opsiyon.) irtifada göstergeden kaldırılır ve alçalma sırasında 1400 ft (2500 ft opsiyon.) irtifada yeniden gösterilmeye başlanır. Flight Path sembolü gösterilmiyorsa, Radio Altitude göstergesi Aircraft Reference Symbol’e göre konumlandırılır.
• Dijital değer uçuşta şu artımlarla gösterilir:
  • 2500–1500 ft arasında 20 ft artımlarla
  • 1500–50 ft arasında 10 ft artımlarla
  • 50–10 ft arasında 5 ft artımlarla
  • 10 ft ile yer seviyesi arasında 1 ft artımlarla
• Radio Altitude, yerdeyken gösterilmez.

Digital Vertical Speed:

Yer aldığı modlar: | PRI ✓ | AIII ✓ | IMC ✓ | VMC ✓ | UA ✗ |

• Digital Vertical Speed, uçağın atalet kaynaklı dikey hızını gösterir. Digital Vertical Speed, 50 feet per minute artışlarla gösterilir.
• Primary Mode’da Digital Vertical Speed değeri, ekranın sağ alt köşesinde dijital olarak gösterilir ve dijital göstergenin ardında “VS” karakterleri yer alır. VMC, IMC ve AIII modlarında Digital Vertical Speed sembolü, Flight Path sembolünün altına ve sağına konumlandırılır.
• Digital Vertical Speed, uçak yerdeyken gösterilmez.

Digital Vertical Speed yerdeyken gösterilmez.

Aircraft Braking Fault Annunciation

Airspeed Miscompare Annunciation

Approach Warning Message

Autonomous Flare Cue

Combiner Alignment Message

Conformal Heading Scale and Index

Conformal Localizer Track

Conformal Selected Heading Mark

Idle Message

EVS Status Annunciation

EVS Cool Down Time Remaining

EVS Non Uniform Correction Calibration
Annunciation

EVS IRW Fail Annunciation

Extended Centerline

Flare Command

Flare Cue

Flight Path

Flight Path Acceleration

Flight Path Canards

Ground Roll Guidance Cue

Ground Roll Reference

HGS Approach Capability Annunciation

HGS Guidance Cue

HGS Mode Annunciation

Localizer Miscompare Annunciation

No Flare Annunciation

Overrun Warning

Pitch Miscompare Annunciation

PRW Annunciation

PRW Runway Outline

Rollout Excessive Deviation

Runway Lines

Runway Remaining Billboards

Runway Remaining Readout

Scale ID Annunciation

Tail Strike Pitch Limit

Tail Strike Warning Message

TCAS Resolution Advisory

TOGA Reference Line

UA Aircraft Reference

UA Attitude Display Outline

UA Ground Lines

UA Horizon Line

UA Pitch Scale

UA Roll Command Arrow

UA Roll Scale and Pointer

Windshear Warning Message

SEMBOLOJİLERİN OPSİYON OLMA DURUMUNU KONTROL ET

ENERJİ YÖNETİMİ
GS REFERANS ÇİZGİSİNİN KULLANIMI

PRW Perspective Runway demek, AIII approach III demek

Yazar Hakkında